2011; 9 april - 7 mei

'Poëzie van bescherming en geborgenheid'

Adrea Lange, Kalenders, Boeken, illustraties en vrije Grafiek.

Andrea Lange werd in 1970 in Dresden geboren. In 1998 behaalde zij haar diploma op het gebied van de grafiek en de illustratie, om in 2000 haar meester-studie af te ronden aan de Hochschule für Grafik und Buchkunst in Leipzig - een in Europa hoog aangeschreven instituut op dit, in zo belangrijke mate zeker ook ambachtelijke, terrein van de kunsten.

In 1998 vestigt zij met Bettina Haller en Birgit Reichert de ondertussen in hoog aanzien staande 'Sonnenberg Presse'; ze nemen deel aan vele internationale grafiekmanifestaties waarbij vrijwel altijd 'Het Boek' een belangrijke rol speelt. Elk van hen ontwikkelt een heel zelfstandige, en uiterst individuele psychologie in en met haar uitdrukkingsvorm, die voortdurend en soepel ontwikkelt in de samenhang met vaak oog in oog contact, of is daar beter 'ziel tot ziel beroering', met de auteurs waarmee ze werken.

Andrea, met vaak het grotere gebaar, tast daarbij naar de bescherming die 'de ander' wordt gevraagd te schenken, terwijl haar analyses genadeloos zijn - als weegschaal aan het vertrouwen voorafgaand om die bescherming te doorzoeken naar de wezenlijke capaciteit tot geborgenheid; ze spaart de ander noch zichzelf - zoekt niet naar verfraaiïng, maar naar waarachtigheid.

Haar, aldus 'het oog' van de kunstenaar, is het wederkerig oog en meer dan dat ook het oog waarmee ze de toeschouwer tot het diepst - en dan al gauw beschaamd - naar binnen laat kijken, naar hoe zij ziet bekeken te zijn, wanneer ze het visuele avontuur van de psychologische analyse als een evenwichtskunstenaar aangaat met de middelen van het contrapunt van vorm en tegenvorm. Met voortreffelijke kennis van de middelen uit het ambacht blijft naast de harde contour even een sliertje staan dat de ruimte intiemer en daardoor de voorstellings-ervaring intenser maakt voor wie naar binnen is gesleurd. Als welhaast bij de17de eeuwse schilder doemen de figuren op als deel van het ruimtelijk lichaam waarin ze zich bewegen en dat tegelijk achtergrond als kleed is, licht of verlichte naaktheid. De onverbrekelijkheid van vormen maakt de onverbrekelijkheid van de relatie die de afgebeeldenen met elkaar, en zichzelf, zijn aangegaan; de beschermden even kwetsbaar overigens als de onbeschermden terwijl hun gebaren vrijwel altijd elkaar ondersteunen.

Vaak zijn de relaties kwetsbaarder nog door de algehele steund die de vormen van elkaar krijgen en waarzonder hun lyrisch verhaal geen bestaansrecht meer kan hebben.

Andrea Lange zoekt haar kleurstellingen in de perfecte contrasten, als geleerd Duits expressioniste; om vervolgens het principe van ton sûr ton, als een Japanse houtsnede drukker (het was in Japan nooit de snijder van de prent die ook de kleur bepaalde voor de drukker) de kleurvorm te bepalen.
Terwijl haar voorstellingen van een liefdevolle schuchterheid getuigen, wanneer we door hun schijnbare beschermlaag heen hebben durven kijken, snijdt ze de vormen met een krachtige directheid. Daarbij werkend met opvallend kundig raffinement in de afwisseling tussen krachtige en zuiver geformuleerde lijn tegenover schetsmatige brokkeligheid en vervagend splinterende randen. Soms is er materieel - en psychisch ruimtelijk nog een tweede plan dat ze met een pure messnede maakt tot een ijle werkelijkheid die vooral in de kleurvlakken (bijna gesneden als verloren vorm) tot een gave atmosferische onstoffelijkheid die nauwelijks nog tot de gebruikelijke snijtechnieken behoort, maar er vakmatig zeer bedreven deel van is gemaakt.

In de dircte samenwerking met auteurs, zoals ze die bijvoorbeeld aan is gegaan in Speyer, waar juist daarvoor gelegenheid gemaakt is en waarvoor ook daar de kunstenaars worden uitgenodigd die dat aan kunnen,
komt ze tot buitengewoon lyrische bladen, die met grote souplesse de tekst meevormen tot beteknissen die ver voorbij een individuele zeggingskracht liggen, waarmee ze bewijst een meester-illustrator te zijn die haar persoonlijke inbreng niet slechts 'ten dienste' stelt, maar die ook aanbiedt als mogelijke verrijking voor de ander en het andere medium.

Opmerkelijk is zeker het beeldgebruik van de handen in de prenten van Andrea Lange; zijn ze soms gewoon niet aanwezig in zelfs 'driekwart figuren', soms zijn ze grote vlakken die in de compositie vooral de opening scheppen waarin de feitelijke gebeurtenis, afgeschermd maar, in geconcentreerd licht optisch naar voren wordt geschoven. Prachtig zijn de geheel zelfstandige handen of handenparen die, zelfs wel geheel transparant, als helpende dragers de kwetsbare figuren, mede, leiden en ondersteunen.

Joseph John V. Componist

INDEX