2010

13 november - 11 december; Enrico Delponte
(werd geboren in Chiavari Italië - tot op heden heeft hij zijn atelier in Amsterdam),

 

onderzoeken zoals: EEN UITEENZETTING MET HET WERK VAN GRAHAM SUTHERLAND


Van de serie van 16 werken tonen we hier de 9 stuks op de vooral donkere, vaak zwarte, ondergronden;
alsmede de kleinere studies vooral rond het thema's " Afbraak", "Brand" en "De IJzergieterij".

tekeningen

 

in

 

gemengde

 

technieken

 

en

 

boekobjecten

 

 

Een kunstenaar gedreven door de behoefte voortdurend, als een impressionist maar gelijkelijk als expressionist, uiting te geven aan het geziene, het gevoelde en het zelf beleefd-doorleefde.


Steeds opnieuw geeft Enrico Delponte vorm aan de realiteiten die zich aan zijn innerlijk voordoen;
als een voortstromende dialoog, vormgevend aan de ontwikkelingen van zijn genuanceerd denken, dat hetgeen zich in zijn dagelijks leven aan hem voordoet relateert aan zijn complexe ervaringen, en die de ontwikkelingen die het werk bij de terugkeer van thema's (of zelfs specifieke onderwerpen en voorstellingen) feitelijk pas dan aan hem openbaren en een antwoord laat formuleren op de in eerdere werken opgeroepen vragen. Soms door de intensiteit van de beschouwing te verhevigen, dan weer door juist afstand te nemen, soms (als was het de werkwijze van Monet bij de Cathedrale de Rouen) door de feitelijke/natuurlijke belichting, de atmosfeer, anders waar te nemen door het tijdstip van beschouwing te veranderen.

- - - - - -

 

Kunstenaars als Enrico Delponte zijn vrij zeldzaam, maar voor het vak van vitaal belang.
Daarbij gaat het dan in de eerste plaats en boven iedere twijfel verheven om de hen kenmerkende artistiek hoog kwalitatieve gedrevenheid.
Maar er is die zeldzame tweede reden: de buitengewone vakkennis (in het vak ontwikkeld) en een materiaalkennis die in ieder werk onmiskenbaar naar voren springt.
Bij Enrico Delponte vindt die kennis zijn basis in de chemie. Naast zijn kunstenaarschap was er altijd zijn werk als chemisch procesbewaker, dat niet bleef hangen in het ambtelijk controleren maar vooral ook gekenmerkt werd door een voortdurend gecontroleerd onderzoek, dat zich in zijn vak als beeldendkunstenaar ook door kennis gestuurd, in geheel vrije experimenten laat zien. De kunstenaar maakt ongeremd gebruik van iedere kleur, elke kleurschakering, een ongekende variatie aan intensiteiten van soms totale absorbering tot totaal niet absorberende dragers of onderliggende kleurvlakken van zelfgemengde of bijgemengde poises die blijven liggen als verse lakken op een vette ondergrond - zonder af te ketsen, zonder craquelure. Zijn pigmenten, in ruime en zuivere hoeveelheden - zonder vervuilende vulmiddelen - gemengd met soms zelfs wonderlijke (de chemicus weet wat hij mengt), voor die pigmenten ideale, bindmiddelen waardoor ze een wonderbaarlijke intensiteit behouden. Zijn dimensies winnen daarbij in de ongebreideld naast elkaar gebruikte technische middelen, die strikt genomen alle uit een andere wereld zijn; daarbij temt zijn artistiek meesterschap zulke welhaast wilde paarden tot een perfect team in krachtige, medogenloze maar klassieke, composities.

Naast deze werkzaamheid in het feitelijke vak is er een geheel eigen denkwereld die sterk is gevormd door de dagelijkse werkelijkheid van het jongetje Enrico in de laatste periode van de Tweede Wereld Oorlog, waarin hij de beschietingen van Chiavari, zijn stad aan de zee die bij de bevrijding bepaald niet gespaard bleef, van wel heel erg nabij mee maakte, om daarna in het geploeter van de opbouwjaren kennis te maken met het leven waarin de keuzes gekenmerkt werden door heldere economische realiteiten. De wetenschap daarbij enkele emotionele veren te moeten laten, naast het zich niet achteloos kunnen neerleggen bij de medogenloosheid die zich voortdurend om hem heen openbaart zal niet slechts de benadering van zijn werk sterk beïnvloeden, maar vooral ook de inhoud. In woord vinden we daar, in een zelfde directe en spitse, toch kleurrijke en experimentele stijl, veel van terug in de poezie van zijn toenmalig buurtgenootje en kameraad, die altijd een goede vriend bleef: de dichter Rosario Spina. Ze zouden elkaar lang niet zien toen Enrico naar Nederland vertrok voor zijn huwelijk en zijn werk, terwijl Rosario Spina in Chiavari bleef in zijn boekhandel die zijn dichterschap mogelijk maakte.


Enrico Delponte is als ontembaar tekenaar/chroniqueur, die bij de televisie permanent een schetsboek heeft liggen om bij hevige aanleiding de noodzaak 'op te tekenen' ook altijd te kunnen toelaten, uiteraard langs de weg van de 'verzamelde bladen' tot het boek gekomen.
Dat leidde tot meerdere typische groepen boeken:
a. de boeken waarin hij reagerend op het gereproduceerde werk van andere kunstenaars tekeningen maakt in de marge. Een heel mooi voorbeeld daarvan (hoewel niet opgenomen in de tentoonstelling) is een boek met reproducties van tekeningen van Anthony Gormley waarin een heldere dialoog gestalte kreeg.
In deze groep vallen ook de boeken waarbij Enrico buiten-over, direct in en zelfs alle pagina's overdekkend werkt (vaak moeten er dan meerdere binnen een kort tijdsbestek gemaakt worden omdat het drogen van pagina's de werksnelheid zo remt dat er wel een voortgang noodzakelijk is in een parallel werk. (Eveneens niet in deze tentoonstelling, maar het noemen waard omdat het de benadering van de kunstenaar tot het vak zo goed illustreerd, is het boek waarin ingegaan wordt op de "Way of Chinese Painting - with Selections of the Mustard Seed Garden Manual of Painting" van Mai-Mai Sze; met op diverse pagina's tekeningen met dubbel-stok en veren-pen)

b. en de boeken waarvan de inhoud voorgoed verstoken moet worden door tot het eigenlijke boek, en zonder ingrepen in wat zich in het boekblok bevindt, de toegang onmogelijk te maken; de inhoud of het commentaar erop slechts verhevigd door toegevoegde objecten aan de buitenzijde.
Boeken uit deze groep zijn opgenomen in de tentoonstelling.

Uiteraard zijn er ook de gebonden verzamelingen bladen geheel en al van hemzelf, die een andere zeggingskracht krijgen bij de plaatsing in zulk een fysieke context. (Ook deze boeken zijn niet in deze tentoostelling.)

Dat er ooit een heftige inspiratie uit zou gaan van het werk van Graham Sutherland, die aanzet zou zijn tot een zeer intense serie schilderingen/tekeningen (het is bij Enrico niet zo heel belangrijk tussen die twee kunstvormen een onderscheid te maken, hij zal er zich weinig aan gelegen laten liggen) was welhaast te voorspellen. Kunstenaars die zo hevig gevormd zijn door vernietiging en wederopbouw, moeten elkaars werk keer op keer lezen en beleven om de voor hen nooit te verstoppen hevigheid van het huidig bestaan het hoofd te kunnen bieden. Voor hen zijn de afbraakpanden (voorafgaand aan de sportpaleizen of metro's) in 2008-China of 1970-enz. Amsterdam-Nieuwmarkt, met hun verwrongen ijzer en de smeulende branden die er onvermijdelijk mee verbonden zijn, de rijmbeelden voor de bombardementen van Coventry, London, Leipzig of Chiavari.
De verzengende hitte en de rood-brandende gloed van hoogovens krijgt in die perspectief ook een geheel andere impact, dan wanneer de perspectief die is van de lachende boerin op de tractor in de Sovjet Unie - en we dienen ons daarbij te realiseren dat Enrico Delponte's en Rosario Spina's Italië in hun jeugdjaren het land is van Don Camilo en 'Unita'. Het 'vuurwerk' van de bombardementen en beschietingen op en rond Chiavari was, zo heb ik begrepen uit hun verhalen, eerder heroïsch fantastisch voor hun kinderlijke beleving dan menselijke tragedie. (Spina:
" - - -, dite non mie' rimasto - che uno squardo gravido di vertigine - e una piaga rossa nel cuore.") Die menselijke tragedie volgde, in de verminkingen die ze ook zouden zien en waarmee ze moesten leren leven als Dürer zoveele eeuwen daarvoor - en waarvan ook Dürer niet anders kon dan getuigen in tekeningen. Zo zien we dan bij Enrico Delponte ook steeds weer het thema van de 'ontoereikendheid' en de 'onvolmaakten', die verminkt en ziek, wanhopig zoeken naar onbereikbare bevrediging in welhaast wrede composities, zo pastoraal als een 'brandend dejeuner sur l'herbe'.
De veelheid van perspectieven, mogelijk gemaakt door een zich openstellen voor meerdere visies. De wens te studeren, te lezen, te kijken naar kunst en te trachten iets te begrijpen van de omringende cultuur - en vooral die van 'verderop' die weer zo verschillend is, drijft deze soort kunstenaars van blad naar blad om in de neerslag van de eigen, schijnbaar onwillekeurige, handelingen de antwoorden te vinden (of tenminste een leidraad naar een denkrichting) op de onoplosbaarheid van de discrepanties die onafscheidelijk tot het leven behoren dat zij met hartstocht beleven.

Joseph John V. Componist

INDEX