KLEUR & Typografie

(twee tentoonstellingen ontmoeten elkaar; veel van de vorige hangt boven de boeken van de nieuwe tentoonstelling)

Een ongepland voorval dat uitersten tot nabijheden lijkt te brengen.

Was/is bij de tentoonstelling van werk van Akhilesh (die gepland was te eindigen bij het begin van deze nieuwe tentoonstelling met werk van Peter Zitzmann) het eigenlijke werk het aanspreekpunt, in een confrontate van de speelse individuele opvattingen van een zelfstandig individu in een cultureel netwerk met de basale materieële gegevenheden, waaruit beeldende kunst feitelijk gebouwd is ­ vorm en kleur­; in het werk van Peter Zitzmann wordt in feite met exact dezelfde gegevenheden een explicitere confrontatie tastbaar gemaakt: de kwetsbaarheid, die manifest wordt in het gepresenteerde kunstwerk, wordt verlaten en eenzelfde kunstenaar stelt nu de nadrukkelijke en expliciet persoonsgerichte vraag aan een/de (bepaald niet toevallig gekozen) toeschouwer (u, en prominenten/politici van bepaald niet onderbelichte statue als Angela Merkel, en vele anderen) in een open en bij de publicatie van deze drukwerken publieke discussie: "Wilt u nu even in alle ernst helder formuleren wat u nu wenst prijs te geven van uw mening over het door dit kunstenaarsdrukwerk (volgens u) aan de orde gestelde probleem."

Nu gaat het dus even niet meer over het werk van een individuele kunstenaar, dat al dan niet kwetsbaar aan u ten tonele wordt gevoerd en wat u meer of minder fatsoenlijk denkt te moeten/mogen oordelen; het gaat nu om het kunstwerk dat u welbewust door de kunstenaar voorgelegd wordt om voor u een reflexipunt te zijn ­ daarbij gaat het dus niet meer aan het kunstwerk te beoordelen aan de hand van uw wel of niet toereikend vermogen; de toereikendheid van uw beoordelend vermogen wordt openbaar ter discussie gesteld.

Het mag niemand verwonderen dat de kunstenaar, Peter Zitzmann, naast zijn hoofdstudie psycholigie ook pedagogie en ondernemerswetenschappen gestudeerd heeft.
Welbewust gooit hij de zo eenvoudige vraag: "wat wil de kunstenaar met het kunstwerk" terug naar de teoschouwer: "wat wilt, en dan toch vooral, kunt u met uw eigen geconditioneerdheid nu eigenlijk 'lezen' (ofwel 'doorzien') in/van het gegeven beeld in de (op deze pagina's, in de losse prenten, toch bepaald niet eenduidige) combinatie van woord en beeld.

Naast de dimensies 'woord en beeld' speelt in het werk van deze drukker/uitgever nog een tweede, nooit te veronachtzamen faktor: het spel met de specifieke machtsmiddelen die de (het is voortdurend verwisselbaar) ondergeschiktheidsrol en daartegenover superieure rol die bepaalde taalvaardigheid in al dan niet vermeende verhoudingen van leidende en ondergeschikte taalgroepen op elkaar uitoefenen. Zeker speels (en dan moeten we toch vooral denken aan het 'ludens' van Huizinga) is dit een weinig betreden weg voor schriftkunstenaars; vaak wordt hen ook bij voorbaat de weg verspert door verbitterde taalstrijd, die verkramping in enkelzijdig onvermogen als noodzakelijke kracht stelt boven de flexibiliteit van een streven naar veelzijdig vermogen.

De kennis omtrent de macht van het 'geschrift' ten aanzien van de 'spraak' is een in de kunsten vrijwel onbekend middel van extreem subtiele uitdruklkingsmogelijkheden; Peter Zitzmann heeft juist dit middel tot een van zijn fijnzinnigste expressievormen gemaakt; let wel: hij laat u begrijpen voor zover het in uw vermogen ligt te doorzien ­ en hij laat het aan u de plattitudes plat te laten, zo u wenst: please, don't killeth ye piano player!

Het is een genoegen om deze twee strikt persoonlijke uitdrukkingsvormen, uit zulke strikt aan hun omgeving gerelateerde beeld- en tekstwerelden, hier nu eens enige tijd met elkaar te tonen ­ nee, het vult elkaar niet aan; het is een dialoog tussen twee volstrekt toevallige werelden, die door de toeschouwer toegankelijk gemaakt kan worden naar gelang het haar/hem gegeven is over de eigen beperkingen heen te springen en de vrijwel tegengestelde uitgangspunten voor het maken van kunst te smeden tot een inzichtelijk spel van filosofische overwegingen, dat beurtelings te bedrijven is - en voor de begenadigde toeschouwers gewoon als lexibel- ter open discussie staande ervaringswereld.