2011; 19 februari tot 12 maart, in het Auditorium van het Museum Joure:

Al-Mutanabbi Street Project

Een tentoonstelling van een internationale groep kunstenaars werkend binnen één thema, met een algemeen humane verbreding van dat thema aangevuld met litho's van RIK LINA, etsen van DARINA PEEVA en mixed media van JOSEPH J. VISSER

Abul Tayyeb al-Mutanabbi (915-965)

(in de vertaling van Joseph J. Visser ©):

"De woestijn kent: nacht en ruiter; als ik hen:

strijdveld en zwaard - schrijfblad en stift."

Abul Tayyeb 'al-Mutanabbi' ('die beweert Propheet te zijn') wordt gerekend tot de invloedrijkste dichters in de Arabische taal; hij is zeker de meest geciteerde. Zijn poëzie is zeer doorwrocht, enigermate gekunsteld, maar vooral zeer trots; kenmerk is de rhetoriek die vol is van onnavolgbare metaforen. Van hem wordt gezegd dat hij zich als zoon van een waterdrager liet voorstaan op een afkomst als telg uit een eeuwen oud Zuid-Arabisch geslacht; hij leefde en studeerde enige tijd onder de Bedouïnen. Na de revolte van 932 in Syrië volgde een gevangenschap, waarna hij vanaf 935 als reizend dichter voorttrok onder verschillende, niet altijd gelukkige, bescherming; ondermeer van Abu al-Misk Kafur wiens genade hij verspeelde door al te grappige satire. Trekkend door Egypte, en Iran werd hij uiteindelijk terug in Iraq bij Bagdad vermoord.
Zijn grootste verdienste is de uitermate sterke muzikaliteit van zijn dichterschap, een muzikaliteit die een poëzie-stijl deed ontwikkelen tot in de 19de eeuw waarin taalkunde (soms zelfs totaal) ondergeschikt werd gemaakt aan de klank - wat overigens erg veel misverstanden teweeg heeft gebracht waar het de betekenis betreft van erg veel, en zeer belangrijke, Arabische teksten - zo is het nogal gewaagd te beweren dat je 'weet wat er geschreven staat'; en dat zelfs zonder het over de betekenis te hebben.

Het is deze dichter die geëerd werd met vernoeming van een straat in Bagdad, waarin zich in de loop der eeuwen de boekhandel heeft geconcentreerd. Op 5 maart 2007 ontplofte hier een autobom, waarbij rond de 30 mensen omkwamen en meer dan honderd zwaar gewond raakten. Een belangrijk deel van de boekhandels werd vernield en daarmee de culturele ziel van de stad, of zelfs het land waarin velen gehecht waren aan de hoop die deze strohalm, deze oase van cultuur, voor hen vertegenwoordigde.

In een internationale reactie, indachtig Heinrich Heine's: "Waar men boeken verbrandt, verbrandt men uiteindelijk ook mensen.", bracht boekhandelaar en dichter Beau Beausoleil vanuit San Francisco een groep van rond 150 kunstenaars tot het maken van pamfletten met betrekking tot dit drama.

Deze kunstenaars nu hebben in hun werk veelal het gebeuren breder getrokken; van uit de perspectief van de terreurdaad tegenover de binnenlandse ontwikkelingen in Iraq is de lijn te bespeuren naar het machteloos, maar niet minder vernietigend, internationaal oorlogsgeweld dat, onder het mom van bevrijding, deel is geworden van de ononderbroken stroom van bloedschande die al zo vele duizende jaren door het gebied trekt en waarin Abul Tayyeb al-Mutanabbi naast een groot dichter ook icoon is geworden voor de niet aflatende golvende moordpartijen met (op z'n minst) twijfelachtige motieven

 

Joseph John V. Componist

INDEX